قانون اساسی در گرجستان

 

تاریخچه تدوین قانون اساسی در گرجستان

 


تاریخچه تفکر دولت‌داري و تدوین قانون در گرجستان


 

 دوران‌ قرون وسطي

بر اساس نوشته های مورخین و استادان گرجی؛ ملت گرجستان تجربه تاريخي، سياسي و دولت‌داري بيش از دو هزار ساله دارد ولی اثر مكتوب يا ذكری از وجود یک متن داراي ارزش قانون اساسي كشور در منابع تاريخي به دست ما نرسيده است. بنابراين قانونگزاري به دوره تشكيل پادشاهي يكپارچه فئودال گرجستان در اوايل سده 11 ميلادي / اوايل سده 5 هجري قمري بر مي‌گردد. طبيعي است كه در آن دوره، پس از تشكيل پادشاهي يكپارچه فئودال، ساختار دولت‌داري و نهاد‌هاي مشخص دولتي، نيازمند قوانين اصلي و جزئي شده بودند كه باعث رشد علوم حقوق، قانون نویسی‌ و قانون‌مندي در گرجستان گرديد. چنين جريانات، در منابع متعدد گرجي، فارسي، عربي، يوناني، ارمني و غيره ديده مي‌شود.

نخستين قانون با ارزش حقوقي و دولت‌داري گرجستان ( که با قانون نویس کنونی و شکل معاصر تفاوت بسیار دارد)  بين سال‌هاي 1028 ـ 1005 ميلادي / 419ـ 395 هجري قمري، توسط اِكوتيمه آتونِلي Ekvtime Atoneli راهب نامدار گرجي در «صومعه گرجي‌هاي ايوِري» در يونان، تدوين شد كه با تقليد و تشريح از قوانين بيزانس نوشته شده بود و كليات ساختار سياسي و دولت‌داري و نيز عناصر قوانين و مقررات ديني، مدني و جزايي را نيز در بر مي‌گرفت. اثر مذكور به «قانون مختصر دين» معروف است و در طول بيش از 150 سال به عنوان قانون اصلي كشور گرجستان مورد استفاده قرار مي‌گرفت.

رويدادهاي سياسي گرجستان در اواخر سده 12 ميلادي / اواخر سده 5 هجري به عنوان مرحله جديد و مهم رشد تفكر دولت‌داري و علوم حقوقي محسوب مي‌شود. در اوايل دوره حكومت ملكه تامار Tamar تعداد قابل توجه درباريان و اشراف گرجستان با رهبري وزير دارايي، خواستار تشكيل مجلس، برقراري سلطنت مشروطه و واگذاري اختيارات قانون‌گذاري به مجلس شدند. برنامه مذكور اجرا نشد، اما اختيارات پادشاه محدود و اختيارات شوراي عالي كشور افزايش يافت كه در آن دوره موجب تقویت اعتبار حكومت شاهي، نهادهاي دولتي و قوه قضايي گرديد. در همان قرن، قانون جداگانه ای تحت عنوان «موازين تاجگذاری پادشاه» تدوين و ترويج شد كه اختيارات و نحوه فعاليت حكومت شاه، دربار، نهادهاي دولتي، شوراي عالي و قوه قضايي كشور را مشخص مي‌كرد.

در سده 14 ميلادي / 7 هجري قمري در گرجستان مجموعه قوانين جديدی تحت عنوان «مقررات دربار شاه» تدوين شد كه از نظر محتوي به قوانين اساسي معاصر نزديكتر بود و ساختار حكومت و دولت، اصول دولت‌داري، اختيارات نهادها و مقامات مختلف دولتي، شرايط انتقال قدرت، موازین قانون‌گذاري و امور اجرايي را مشخص و تشريح مي‌كرد. مجموعه مذکور تا اوايل سده 18 ميلادي / اوايل سده 12 هجري قمري (اواخر دوره صفوي) اعتبار و كاربرد گسترده ای داشت.

در اوايل سده 18 ميلادي / اوايل سده 12 هجري قمري (اواخر دوره صفوي) واختانگ ششم Vakhtang IV پادشاه كارتلي Kartli (پادشاهي مركزي گرجستان شرقي) مجموعه تكميل شده قانون اصلي كشور گرجستان را تحت عنوان «دستورالعمل» تدوين و مقرر كرد مجموعه ياد شده تمام موارد اعتبار، اختيارات، ساختار و موارد ديگر دولت‌داري و حكومت شاه، اختيارات قوه‌هاي مختلف دولتي، امور تشريفات درباري و وزارتخانه‌ها، نحوه فعاليت دادگاه، امور قوانين مدني و جزايي را به صورت ساماندهي شده معين ساخت.مي‌توان گفت كه «دستورالعمل» به نوعي تسامحاً، شبیه قانون اساسي محسوب می شد.بود كه به گرجستان ثبات سياسي، اقتصادي و حقوقي بخشيد. مجموعه مذكور تا اوايل سده 19 ميلادي / اواخر سده 12 هجري شمسي اعتبار داشت.

 

دوره سلطه روسيه تزاري

اوايل سده 19 ميلادي / اواخر سده 12 هجري شمسي داويد باگراتيوني Davit Bagrationi ولیعهد گرجستان، نخستين مجموعه موازين قانون اساسي به سبك اروپايي را تدوين كرد، اما دولت روسيه تزاري پس از اشغال گرجستان، دولت‌هاي محلي اين كشور و تمام نهاد‌هاي دولتي و قوانين و موازين مرتبط را منحل و قوانين امپراتوري روسيه را جايگزين آن‌ها كرد.

در سال 1832 ميلادي / 1211 هجري شمسي، قيام بزرگ اشراف و نخبگان ملت گرجستان عليه سلطه روسيه تزاري شكست خورد. در پرونده بازداشت شدگان مطالب قابل توجه در خصوص برنامه آينده ساختار سياسي و اجتماعي گرجستان مستقل كه طرفداران زيادي هم داشت، درج شده است. اکثریت نخبگان گرجستان طرفدار برنامه تشكيل سلطنت مشروطه با مجلس ملي داراي اختيارات گسترده‌اي بودند. جنبش مذكور با وجود شكست، در تاريخ دولت‌داري و تدوین قانون‌در گرجستان نقش مهمي را ايفا كرد و موجب تربيت نسل‌هاي جديد طرفدار مشروطیت يا جمهوريخواه گرديد.

دوره بازسازي استقلال گرجستان

گرجستان در طول 117 سال، زير سلطه روسيه تزاري ماند و از نظر تاريخي معاصر، با وجود سابقه و سنت ديرين، ايجاد قانون اساسي كشور فقط از اوايل سده 20 ميلادي سرآغاز گرفت. 26 مي سال 1918 ميلادي / 4 خرداد سال 1297 هجري شمسي، گرجستان در پي فروپاشي امپراتوري روسيه تزاري، استقلال خود را به دست آورد. شوراي ملي و دولت كشور، كميسيون ويژه تدوين قانون اساسي گرجستان را تعیين كرد كه پس از تقريباً دو سال فعاليت، براي اولين بار در تاريخ ملت گرجستان، قانون اساسي كامل مطابق با استانداردهای آن دوره را تدوين و جهت تصويب به مجلس ارائه كرد. 15 فوريه سال 1921 ميلادي / 26 بهمن 1299 هجري شمسي، ارتش سرخ روسيه شوروي به گرجستان حمله و پس از جنگ خونين، كشور را اشغال كرد. قانون اساسي مذكور 21 فوريه سال 1921 ميلادي / 2 اسفند 1299 هجري شمسي در شوراي ملي گرجستان در وضعيت جنگي تصويب شد؛ اما فقط 4 روز اعتبار داشت چراکه در تاریخ 25 فوريه / 6 اسفند، دولت اشغالي كمونيستي تشكيل جمهوري سوسياليستي گرجستان را اعلام كرد و دولت جمهوري دموكراتيك گرجستان، مجبور به مهاجرت و پناهندگي به اروپا شد. قانون اساسي گرجستان مستقل توسط دولت جديد كمونيستي لغو شد. قانون اساسي مذكور شامل 17 بخش و 149 اصل بود و تقریباً با قوانين اساسي كشورهاي اروپایی مطابقت كامل داشت.

دوره شوروي

قانون اساسی جمهوری سوسیالیستی گرجستان

2 مارس سال 1922 ميلادي / 11 اسفند 1300 هجري شمسي، حكومت كمونيستي گرجستان بر اساس دستورالعمل مسکو، نخستين قانون اساسي جمهوري سوسياليستي گرجستان شامل 23 بخش و 134 اصل را تصويب كرد كه با قانون اساسي روسيه شوروي هيچ تفاوتی نداشت و حفظ استقلال گرجستان و حقوق بشر را  به صورت ظاهري تاييد مي‌كرد.

قانون اساسی فدراسیون سوسیالیستی قفقاز

13 دسامبر سال 1922 ميلادي / 21 آذر 1301 هجري شمسي، توسط حكومت اشغالگر كمونيستي، جمهوري فدراسيون سوسياليستي قفقاز جنوبي شامل گرجستان، جمهوری آذربايجان و ارمنستان تشكيل و قانون اساسي آن نيز تصويب شد.

30 دسامبر / 8 دي همان سال اتحاد جماهير سوسياليستي شوروي متشكل از فدراسيون روسيه، اوکراین، بلاروس و جمهوري فدراسيون سوسياليستي قفقاز جنوبي تشكيل شد. در سال 1924 ميلادي / 1302 هجري شمسي اجلاس دوم شوراهاي كمونيستي قانون اساسي اتحاد جماهير سوسياليستي شوروي را تصويب كرد. بر اساس قانون اساسي سراسري جديد، جماهير شوروي موظف شدند قانون اساسي خود را مطابق با قانون اساسي شوروي اصلاح كنند.

دومین قانون اساسی جمهوری سوسیالیستی گرجستان  

در سال 1927 ميلادي / 1306 هجري شمسي دولت كمونيستي گرجستان قانون اساسي جديد جمهوري سوسياليستي گرجستان شامل 8 بخش و 114 اصل را تصويب كرد. گرجستان در نتيجه اصلاحات اجباري و واگذاري بخشي از اختيارات اساسي به دولت مركزي مسكو، مديريت و تصميم‌گيري در امور خارجی، امور دريايي، امور دفاعي و امور تجارت بين المللي را از دست داد.

سومین قانون اساسی جمهوری سوسیالیستی گرجستان ( قانون اساسی استالین)

در سال 1937 ميلادي / 1315 هجري شمسي دولت كمونيستي گرجستان در پي تصويب قانون اساسي جديد شوروي، قانون اساسي سوم، اصطلاحاً «قانون اساسي استالين» را تصويب كرد كه شامل 14 بخش و 162 اصل بود و چهل سال اعتبار داشت.

چهارمین قانون اساسی جمهوری سوسیالیستی گرجستان( قانون اساسی برژنف)

در سال 1978 ميلادي / 1357 هجري شمسي، دولت كمونيستي گرجستان بار ديگر در پي تصويب قانون اساسي جديد شوروي، قانون اساسي چهارم، اصطلاحاً «قانون اساسي برژنف» را تصويب كرد كه شامل مقدمه، 11 باب، 22 بخش و 185 اصل بود كه در سال‌هاي 1986، 1989، 1990 و 1991 ميلادي مورد اصلاحات اساسي قرار گرفت و تا زمان فروپاشي شوروي اعتبار رسمي داشت.

دوره معاصر استقلال گرجستان

قانون اساسی دوره انتقالی

28 اكتبر سال 1990 ميلادي / 6 آبان 1369 هجري شمسي، در گرجستان انتخابات آزاد برگزار و حزب ملي گرا با رهبري « زوياد گامساخورديا » پيروز شد. مجلس جديد در قانون اساسي دوره شوروي سال 1978 ميلادي / 1356 هجري شمسي، اصلاحات بنيادين را وارد و آن را به عنوان قانون اساسي دوره انتقالي اعلام كرد.

اعتبار مجدد و موقت قانون اساسي مورخ  21 فوريه سال 1921 ميلادي

در پايان سال 1991 ميلادي / 1370 هجري شمسي با حمايت كرملين در گرجستان كودتاي نظامي رخ داد؛ كه موجب سرنگوني دولت قانوني گامساخورديا و روي كار آمدن شوراي نظامي موقت گرديد. شوراي نظامي مذكور قانون اساسي موجود را لغو و قانون اساسي 21 فوريه سال 1921 ميلادي / 2 اسفند 1299 هجري شمسي را به عنوان قانون اساسي موقت اعلام كرد كه البته قانون اساسي مذكور از نظر حقوقي خيلي قديمي شده و غير قابل كاربرد بود.

قانون اساسي مختصر

در سال 1992 ميلادي / 1371 هجري شمسي انتخابات مجلس جديد برگذار شد كه در اولين جلسه خود «ادوارد شواردنادزه» را به مقام رياست مجلس و رييس كشور منصوب كرد. همان سال «قانون ساختار حكومت» كه تحت عنوان «قانون اساسي مختصر» نيز معروف است، از طرف مجلس تصويب شد كه در كشور بدون قانون اساسي، نقش تنها قانون حقوقي را ايفا مي‌كرد.

اولین قانون اساسی جدید گرجستان پس از فروپاشی شوروی

در سال 1993 ميلادي / 1372 هجري شمسي جهت اصلاح قانون اساسي 21 فوريه سال 1921 ميلادي / 2 اسفند 1299 هجري شمسي، با رياست ادوارد شواردنادزه كميسيون تدوين قانون اساسي جديد تشكيل شد كه پس از دو سال فعاليت، برگزاري همايش و سمينارهاي تخصصي متعدد و همكاري بسيار گسترده با كميسيون ونيز، قانون اساسي كاملاً جديد را به مجلس كشور ارائه كرد. 24 آگوست سال 1995 ميلادي / 2 شهريور 1374 هجري شمسي مجلس گرجستان قانون اساسي جديد را تصويب كرد.

قانون اساسي جديد شامل 9 بخش و 109 اصل بود و بين سال‌هاي 2012 ـ 1995 ميلادي / 1391ـ1374 هجري شمسي، شاهد  31  اصلاحيه شد.

در حال حاضر قانون اساسي گرجستان متشكل از یک مقدمه، قسمت اصلي، قسمت موازين انتقالي، و شامل 11 بخش و 121 اصل مي‌باشد. بخش چهار 1، هفت 1 و اصل‌هاي 341، 481، 511، 811، 812، 813، 861، 1011، 1012، 1013، 1041 و 1043 به قانون اساسي افزوده  گردیده و اصل‌هاي 761 و 91 از آن حذف شده اند.

 

تشريح مختصر ساختار قانون اساسي کنونی گرجستان

مقدمه

در مقدمه قانون اساسي، اراده ملت گرجستان جهت تاسیس نظام اجتماعي مبتني بر اصول دموكراسي، آزادي اقتصادي و حقوق بشر، تقويت استقلال كشور و همبستگي مسالمت‌آميز با ملل ديگر اظهار شده است. مقدمه قانون اساسي اعتبار حقوقي دارد.

 

قسمت اصلي قانون اساسي

قسمت اصلي قانون اساسي گرجستان شامل 10 بخش زير مي‌باشد:

بخش نخست: موازين عمومی

مطالب بخش اصلی عبارتند از: مباني و ساختار نظام حكومت گرجستان به عنوان كشور دمكراتيك؛ مرزهاي گرجستان مبتني بر وضع مرزهای موجود که در 21 دسامبر سال 1992 ميلادي / 30 آذر سال 1371 هجري شمسي مشخص شده است؛ منبع حكومت، ملت گرجستان است؛ دولت گرجستان، حقوق و آزادي‌هاي بشر مصرح در حقوق بين المللي را به رسميت شناخته و رعايت مي‌كند؛ زبان رسمي كشور گرجستان زبان گرجي است و در جمهوري خودمختار آبخازيا زبان آبخازيایی نیز رسمیت دارد؛ نقش تاريخي منحصر به فرد كليساي ارتدكسي گرجستان و در كنار آن آزادي های مذهبي اعلام شده است؛ شهر تفليس به عنوان پايتخت كشور گرجستان تعيین شده است.

بخش دوم : تابعيت گرجستان و حقوق بشر

مطالب مهم بخش دوم: تشريح مباني و تضمين‌هاي رعايت حقوق بشر و آزادي‌ها؛ برابري همه اتباع كشور در برابر قانون بدون تبعيض بر اساس نژاد، رنگ پوست، زبان، جنس، مذهب، عقايد سياسي، تعلق به طبقه اجتماعي، دارايي و محل سكونت؛ مجازات اعدام لغو شده است؛ همه اتباع از حق ارتقاء شخصي برخوردارند؛ احترام و حيثيت هر انسان محفوظ است؛ آزادي هر انسان محفوظ است؛ هر انسان از حق بيان و اعتقادات مذهبي آزاد برخوردار است؛ ملك و اموال و حق داشتن آن محفوظ است؛ زندگي شخصي انسان محفوظ است؛ فعاليت آزادانه عقلي محفوظ است؛ آزادي رسانه‌هاي گروهي محفوظ و هرگونه سانسور ممنوع است؛ حق تشكيل احزاب، عضويت در احزاب، فعاليت سياسي و حق تظاهرات محفوظ است؛ آزادي انتخاب راي دهندگان محفوظ است؛ حق انتصاب به مقامات دولتي محفوظ است؛ آزادي كار محفوظ است؛ اصل برائت محفوظ است؛ حق مراجعه به دادگاه محفوظ است. در بخش دوم همچنين شرايط محدوديت حقوق عمومي در شرايط اضطراري نيز تعريف و مشخص شده است؛ در همين بخش مقام مدافع حقوق بشر در گرجستان تعريف شده است.

بخش سوم: مجلس گرجستان

مطالب مهم بخش سوم عبارتند از: شرايط تشكيل، اختيارات، اعتبار و كليه امور فعاليت مجلس كشور به عنوان بالاترين نهاد مقننه.

 

بخش چهارم: رييس جمهور گرجستان

مطالب مهم بخش چهارم عبارتند از: موقعيت و اختيارات، اعتبار، نحوه انتخاب و كليه امور مربوط به فعالی فعاليت مقام رياست جمهوري به عنوان بالاترين مقام اجرايي کشور.

بخش چهار 1: دولت گرجستان

مطالب مهم این بخش عبارتند از: موقعيت، اختيارات، اعتبار، نحوه تشكيل و كليه امور فعاليت دولت كشور به عنوان نهاد اجرايي.

بخش پنجم: قوه قضايي

مطالب عمده این بخش عبارتند از : موقعيت، اختيارات، اعتبار، نحوه عملكرد ديوان عالي به عنوان بالاترين نهاد نظازت قانون اساسي و كليه امور فعاليت قوه قضايي كشور به عنوان نهاد اجرايي.

 

بخش ششم : امور دارايي و نظارت دولتي

مطالب عمده : نحوه تصويب بودجه دولتي؛ وظايف ماليتي شهروندان؛ موقعيت و اختيارات بانك ملي، نحوه تشكيل، تعداد اعضا و اختيارات شوراي بانك ملي؛ موقعيت، اختيارات و نحوه فعاليت اتاق بازرسي.

بخش هفتم: امور دفاع كشور

مطالب عمده : انجام جنگ دفاعي حق انحصاري گرجستان مي‌باشد. گرجستان جهت دفاع از تماميت ارضي، استقلال و آزادي خود و نيز انجام تعهدات بين المللي نيروهاي مسلح را تشكيل داده است. دفاع از گرجستان و خدمت نظامي وظيفه همه شهروندان گرجستان است. نحوه فعاليت شوراي امنيت و استفاده از نيروهاي مسلح كشور.

 

بخش هفت 1: حكومت محلي

مطالب: موقعيت حقوقي، اختيارات، مسائل مستقل بودن نهادهاي حكومت محلي و نحوه انتخاب شوراهاي محلي.

بخش هشتم: اصلاحات قانون اساسي

مطالب: اصلاحات قانون اساسي كشور به دو نحو صورت مي‌گيرد: اصلاحات كلي كه تصويب قانون اساسي جديد را در نظر مي‌گيرد و اصلاحات جزئي كه اصلاحيه محتوي قانون اساسي موجود را در نظر مي‌گيرد. بيش از نصف نمايندگان مجلس و 200 هزار راي دهنده حق درخواست اصلاحات قانون اساسي را دارند. پيش‌نويس اصلاحات قانون اساسي از طرف مجلس كشور جهت بررسي‌هاي عمومي منتشر مي‌شود و پس يك ماه بررسي اصلي آن در مجلس كشور صورت مي‌گيرد. اصلاحات قانون اساسي توسط بيش از دو سوم از تمام اعضاي مجلس تصويب و از طرف مقام رياست جمهوري امضا و منتشر مي‌شود.

 

موازين انتقالي

بخش نهم

مطالب: شرايط و مقررات اعتبار رسمي قانون اساسي، اهميت و نتايج آن براي قانون‌پروري در كشور، تعهد دولت جهت تطبيق همه قوانين و اسناد رسمي دولتي با قانون اساسي كشور و مدت تصويب قانون ديوان عالي.

قانون اساسی

 

 قانون اساسی گرجستان

 

 

 

شهروندان گرجستان که قصد دارند  نظام آزاد آجتماعی، آزادی اقتصادی و کشور قانونمند را برقرار ساخته آزادی و حقوق بشر، استقلال کشور و روابط دوستانه با دیگر ملتها تامین کنند با تکیه بر سنن دیرینه ملی و اصول قانون اساسی اول که در سال 1921 تدوین شده است این قانون اساسی را اعلام می دارند.

 

 

 

باب اول

 

اصول عمومی

 

ماده یک

 

1   بر اساس رفراندوم 31 مارس 1991 که در کلیه مناطق گرجستان از جمله ابخازیا و اوستیای جنوبی  برگزار شد و همچنین بر اساس اعلامیه استقلال 9 آوریل 1991  گرجستان کشور مستقل، یکپارچه و تجزیه ناپذیر  می باشد

 

2       نظام سیاسی  گرجستان « جمهوری دمکراتیک» می باشد.

 

3       نام کشور « گرجستان» است.

 

ماده دوم

 

1   حدود  جغرافیایی گرجستان طبق وضعیت 21 دسامبر 1991 تعین شده است.  تمامیت ارضی  و عدم تعرض به مرزهای این کشور از سوی جوامع بین المللی  برسمیت شناخته می شود.

 

2   واگذاری مناطق کشور بر اساس قوانین ممنوع می باشد. تغییر مرزها تنها در صورت توافقنامه دو جانبه با دیگر کشورها امکان پذیر است.

 

3   تقسیمات کشوری طبق قانون اساسی بر اساس اصول تفکیک اختیارات پس از احیای حاکمیت گرجستان در کلیه مناطق کشور صورت خواهد گرفت.

 

4   شهروندان گرجستان امور محلی را از طریق حکومت های محلی بدون نقض حاکمیت کشور انجام می دهند. نحوه تشکیل حکومت های محلی، اختیارات و وابستگی آنها به ارگان های دولتی بر اساس قانون  تعین می شود.

 

ماده سوم

 

1       اموری ویژه که تحت مدیریت ارگان های دولتی است: آ- قانونگذاری در خصوص تابعیت، حقوق بشر و آزادی، مهاجرت، ورود و خروج از کشور  و تعیین وضعیت برای اتباع خارجه. ب- وضعیت مرزهای کشور، حریم هوایی و آبهای سرزمینی  و حراست از آنها  پ- امنیت و دفاع از کشور، نیروهای مسلح، صنایع نظامی و تجارت سلاح.  ت-  رسیدگی به مسله جنگ و آتش بس، تعیین و اعلام وضعیت فوق العاده. ج- سیاست خارجی و روابط بین المللی.  چ- تجارت خارجی، رژیم و تعرفه های گمرکی. ح- امور مالی کشور، ضرب پول، قانونگذاری در خصوص بانک و بیمه.  خ- استاندارد و معیار، زمین سنجی و نقشه کشی، تعیین ساعت، آمار کشور.  د- رژیم و سیستم واحد انرژی، مخابرات، ناوگان بازرگانی، پرچم های کشتی ها، بنادر مهم کشور، فرودگاه ها، کنترل وسایل نقلیه هوایی و حریم هوایی، ثبت وسایل نقلیه هوایی، هواشناسی، سیستم نظارت بر محیط زیست. ذ- راه آهن و جاده های مهم کشور.  ر- شیلات دریایی و اقیانوسی.  ز- خط قرنطینه مرزی.  ژ- قانونگذاری در خصوص داروسازی.   س- صدور مجوز و معتبر شناختن دانشکاه ها، قانون گذاری در خصوص اعطای رتبه و درجات علمی.  ش- قانونگذاری در خصوص مالکیت معنوی.  ص-  قانونگذاری در خصوص تجارت، حقوق کار، امور زندانها.   ض- پلیس جنایی. ط- قانونگذاری در خصوص زمین، معادن و منابع طبیعی.

 

2                 امور مدیریتی مشترک جداگانه تعیین می شود.

 

 

 

ماده چهارم

 

1   پس از فراهم شدن شرایط مناسب و شکل گیری ارگان های محلی  شورای جمهوری و سنا در مجلس گرجستان تشکیل خواهد شد.

 

2       شورای جمهوری از نمایندگان احزاب منتخب تشکیل می شود.

 

3       سنا از نمایندگان مستقل مناطق کشور و از پنج نماینده رییس جمهور تشکیل می شود.

 

4       تعداد نفرات، اختیارات و نحوه انتخاب  شورای جمهوری و سنا بر اساس قانون تعیین می شود.

 

 

 

ماده پنجم

 

1       مردم  منشاء حاكميت در گرجستان هستند. حاکمیت دولتی در چارچوب قانون اساسی اجرا می شود.

 

2       مردم حاکمیت خود را از طریق همه پرسی و دیگر اشکال دمکراسی اجرا می کنند.

 

3       هیچ کس حق بدست گرفتن غیر قانونی حاکمیت را ندارد.

 

4       حاکمیت دولتی بر اساس اصول تقسیم اجرا می شود.

 

ماده ششم

 

1       قانون اساسی گرجستان عالی ترین سند حقوقی و منشاء  قوانین دیگر این کشور است

 

2   قانونگذاری گرجستان با اصول همگانی بین المللی  مطابقت دارد. چنانچه هر قرارداد یا توافق نامه بین المللی  با قانون اساسی گرجستان منافات نداشته باشد از قوانین داخلی این کشور برتر است.

 

 

 

ماده هفتم

 

دولت حقوق و آزادی انسانها بعنوان عالی ترین ارزش های انسانی را برسمیت می شناسد. دولت و مردم در  اجرای حاکمیت  با این حقوق و آزادی ها بعنوان قوانین جاری  محدود هستند.

 

ماده هشتم

 

زبان رسمی گرجستان  گرجی است. ضمنا زبان ابخازیایی بعنوان  زبان رسمی در جمهوری ابخازیا اعلام می شود

 

ماده نهم

 

دولت نقش کلیسای حقیقت پرست (ارتدکس) را در تاریخ این کشور محترم شمرده،  آزادی اعتقاد و مذهب و استقلال کلیسا را اعلام می کند.

 

 

 

ماده دهم

 

پایتخت گرجستان تفلیس است.

 

ماده یازدهم

 

آرم و پرچم گرجستان بر اساس قانون کشور تعیین می شود.

 

 

 

 

 

باب دوم

 

تابعیت گرجستان.   حقوق و آزادی انسانها

 

ماده دوازدهم

 

1       هر کسی که در گرجستان متولد شود بطور طبیعی تابعیت گرجستان را دریافت می کند.

 

2       اتباع گرجستان همزمان نمی توانند تابعیت دیگر کشور را داشته باشند.

 

3       نحوه اخذ یا سلب تابعیت گرجستان بر اساس قانون کشور تعیین می شود

 

ماده سیزدهم

 

1       دولت از اتباع خود بدون توجه به محل زندگی آنها  حمایت می کند.

 

2       دولت‏ نمي‏ تواند از شهروندان گرجستان سلب‏ تابعيت‏ كند

 

3       اخراج اتباع گرجستان از کشور  ممنوع می باشد

 

4   دولت حق تحویل اتباع خود را به دیگر کشور ها ندارد.  تنها در موارد خاص دولت می تواند بر اساس قرارداد های بین المللی  اتباع خود را به دیگر کشور استرداد نماید.  تصمیم دولت در خصوص استرداد اتباع گرجستان  می توان با رجوع به دادگاه استیناف شود.

 

ماده چهاردهم

 

تمامی انسان ها از بدو تولدآزادند و بدون توجه به ملیت، نژاد، جنسیت، اعتقادات مذهبی و سیاسی آنها از  حقوق برابر برخوردار می باشند

 

ماده پانزدهم

 

1       حق حیات بعنوان حق مسلم  انسان ها خدشه ناپذیر است و قانون کشور آن را تضمین می کند.

 

2       حکم اعدام  تا لغو کامل آن تنها در موارد خاص توسط دیوان عالی کشور صادر  می شود.

 

ماده شانزدهم

 

هر انسان از حق توصعه آزاد شخصیت خود برخوردار می باشد.

 

ماده هفدهم

 

1       احترام و شایستگی انسان ها خدشه ناپذیر است.

 

2       شکنجه،  عمال خشونت و بی احترامی  نسبت به انسانها  مردود است

 

ماده هیجدم

 

1       آزادی انسان خدشه ناپذیر است.

 

2       حبس انسان ها یا محدود ساختن آزادی آنها  بدون حکم دادگاه ممنوع می باشد.

 

3   بازداشت فرد تنها در موارد قانونی از سوی مقامات ذیصلاح ممکن است. فرد بازداشت شده در طول 48 ساعت باید به دادگاه معرفی شود. در صورتی که دادگاه در طول 24 ساعت حکم بازداشت را صادر نکند  فرد بازداشت شده را بلافاصله باید آزاد گردد.

 

4       اعمال زور و فشار های روانی نسبت به فرد بازداشت شده ممنوع است.

 

5       فرد بازداشت شده به محض دست گیری باید از حقوق خود مطلع شود.  وی از حق گرفتن وکیل برخوردار می باشد.

 

6       مدت بازداشت مظنون نباید بیش از 72 ساعت و مدت حبس موقت نیز بیش از 9 ماه باشد.

 

7   نقض ماده مذکور  پیگرد قانونی دارد.   هرکس که قرباني دستگيری و بازداشت غير قانوني شده است حق جبران خسارت را دارد.

 

 

 

ماده نوزدهم

 

1       هر انسان از آزادی بیان، اعتقاد، اندیشه و دین برخوردار است.

 

2       تحت فشار قرار دادن انسان ها بخاطر  باورهای دینی ، بیان و عقاید آنها مردود است.

 

3       محدود کردن آزادی های مذکور چنانچه آنها  آزادی های دیگران  را سلب نکند ممنوع است.

 

ماده بیستم

 

1     زندگی خصوصی انسان ها، محل کار، اسناد و مکاتبات شخصی،  مکالمات تلفنی و پیام های خصوصی از تعرض مصون است. تنها در موارد خاص می توان این حقوق را محدود ساخت.

 

2     هیچ کس بدون اجازه و مجوز حق ورود به منازل مسکونی دیگران و تفتیش آن  را  ندارد. این حقوق را تنها با حکم دادگاه می توان محدود ساخت. 

 

ماده بیست و یکم

 

1       حق مالکیت و وراثت برسمیت شناخته و تامین شده است. سلب این حق  مردود می باشد.

 

2       در موارد خاص که این حق را می توان براساس قوانین کشور محدود ساخت. 

 

3   مصادره کردن اموال خصوصی با در نظر گرفتن مقتضیات جامعه تنها از طریق دادگاه  بر اساس قوانین کشور و با جبران خسارت امکان پذیر است. 

 

ماده بیست و دوم

 

1        هر کسی که بصورت قانونی در گرجستان حضور دارد از حق رفت و آمد آزاد و سکونت برخوردار می باشد.

 

2   هر کسی که بصورت قانونی در گرجستان حضور دارد می تواند از کشور خارج شود. اتباع گرجستان می توانند آزادانه وارد گرجستان شوند 

 

3   محدود کردن این حقوق را تنها در صورت تامین دمکراسی جامعه و امنیت کشور یا جهت پیشگیری از جرایم و اجرای عدالت امکان پذیر است 

 

ماده بیست و سوم

 

1          آزادی خلاقیت فکری و معنوی تامین شده است. حق مالکیت معنوی از تعرض مصون می باشد.

 

2          دخالت در فعالیت فکری و اعمال سانسور مردود است. 

 

3          منع یا جلوگیری از انتشار اثر فکری چنانچه آنها با حقوق انسان ها منافات نداشته باشند مردود اعلام می شود. 

 

ماده بیست و چهارم

 

1       هر انسان حق دارد اخبار و اطلاعات را بصورت شفاهی یا کتبی  آزادانه دریافت و منتشر کند.

 

2       رسانه های گروهی آزاد هستند و هرگونه اعمال سانسور مردود است 

 

3       دولت  یا اشخاص حق به انحصار در آوردن رسانه ها را ندارند. 

 

4   محدود ساختن حقوق اول و دوم این ماده را  تنها جهت تامین امنیت ملی و تمامیت ارضی،  پیشگیری از جرایم، رعایت حقوق دیگران و تامین ایتقلال دادگاه ها مجاز است. 

 

ماده بیست پنجم

 

1       شهروندان غیر نظامی  حق تجمع را بدون مجوز قبلی در فضا های بسته و باز دارند.

 

2   در صورتی که تجمعات  مانع عبور و مرور مردم یا وسایل نقلیه می شود، دولت می تواند از قبل به تجمع کنندگان  هشدار دهد 

 

3       چنانچه تجمعات جنبه غیر قانونی پیدا کند  دولت می تواند آن را  متفرق نماید. 

 

ماده بیست و ششم

 

1       شهروندان گرجستان از حق تشکیل تشکل های اجتماعی و اتحادیه های صنفی برخوردار هستند.

 

2       شهروندان گرجستان بر اساس قوانین جاری می توانند احزاب سیاسی را تشکیل یا در احزاب فعالیت کنند. 

 

3   تشکیل حزبی با هدف سرنگونی دولت، نقض حاکمیت و تمامیت ارضی ممنوع می باشد. احزاب حق ندارند خشونت یا دشمنی بین گرو های قومی و مذهبی را تبلیغ کنند. 

 

4        تشکل و اتحادیه های اجتماعی نمی توانند گروه های مسلح را تشکیل دهند. 

 

5   هر کسی که وارد نیروهای مسلح شود یا در قوه قضاییه مشغول گردد از حق عضویت در حزب سیاسی محروم است. 

 

6       منع یا توقف فعالیت احزاب و تشکل های اجتماعی بر اساس حکم دادگاه صورت می گیرد. 

 

ماده بیست و هفتم

 

دولت این اختیار را دارد که فعالیت سیاسی اتباع خارجه و افراد بدون تابعیت را  محدود یا منع نماید

 

ماده بیست و هشتم

 

1       شهروندان گرجستان از هیجده سالگی از حق شرکت در همه پرسی و انتخابات برخوردار  می شود. حق انتخاب آزاد شهروندان  تامین شده است.

 

2       کسانی که بر اساس تشخیص دادگاه ناتوان هستند  و همچنین زندانیان از حق رای دادن محروم می باشند. 

 

ماده بیست و نهم

 

1       شهروندان گرجی در صورت داشتن شرایط  از حق احراز سمت های دولتی برخوردار می باشند.

 

2       شرایط اشتغال در بخش های دولتی بر اساس قانون تعیین می گردد. 

 

ماده سی ام

 

1        فعالیت کاری آزاد است.

 

2   دولت وظیفه دارد به توصعه صنایع و رقابت کمک کند. فعالیت انحصاری بجز موارد خاص منموع می باشد. قوانین کشور حقوق مصرف کنندگان را تامین می کند. 

 

3   دولت گرجستان بر اساس توافق نامه بین المللی تنظیم روابط کاری از حقوق شهروندان خود در کشور های خارجی حمایت می کند. 

 

4   رعایت حقوق کار، فراهم نمودن شرایط مناسب برای کار، شرایط حقوق و مزایا و شرایط اشتغال کودکان و زنان ّ بر اساس قانون تعیین می شود. 

 

ماده سی و یگم

 

دولت در راستای توسعه برابر اقتصادی و اجتماعیی مناطق تلاش می کند. برای توسعه مناطق دور افتاده و محروم  دولت بر اساس قانون تسهیلات ویژه ای اختصاص می دهد.

 

ماده سی و دوم

 

دولت به اشتغالزایی  برای افراد بی کار کمک می کند. شرایط تامین افراد بی کار بر اساس قانون تعیین می گردد.

 

ماده سی و سوم

 

حق اعتصاب برسمیت شناخته شده است.  شرایط اجرای اعتصاب و تضمین های فعالیت نهاد و واحدهای مهم کشور بر اساس قانون تعیین می شود.

 

ماده سی و چهارم

 

1   دولت به توصعه فرهنگ،  به مشارکت عمومی در فعالیت فرهنگی، به بروز و غنی سازی هویت فرهنگی  و به توسعه روابط بین المللی  فرهنگی کمک می کند.

 

2   شهروندان گرجستان وظیفه دارند برای حفظ و نگهداری میراث فرهنگی تلاش کنند. دولت حافظ میراث فرهنگی است. 

 

ماده سی و پنجم

 

1       تمامی شهروندان دارای حق تحصیل هستند.

 

2       دولت برنامه های آموزشی را با معیار های بین المللی  همساز  می کند. 

 

3   دولت آموزش و پرورش پیش دبستانی را تضمین می کند. تصحیلات ابتدایی الزامیست.  شهروندان کشور بر اساس قانون در چارچوب های مشخص شده حق تحصیل رایگان را دارند. 

 

4       دولت از موسسه های آموزشی حمایت می کند. 

 

ماده سی و ششم

 

1       زناشویی بر اساس حقوق مساوی و اختیارات زن و شوهر استوار است.

 

2       دولت به رفاه خانواده کمک می کند.

 

3       حقوق مادران و فرزندان بر اساس قوانین تامین شده است.

 

ماده سی و هفتم

 

1   تمامی شهروندان از حق بیمه و کمک های پزشکی برخوردار هستند. قانون شرایط خدمات رایگان پزشکی را تعیین کرده است.

 

2        دولت بر مراکز بهداشتی و داروسازی  همچنین بر فروش دارو نظارت  می کند.

 

3   زندگی در فضای سالم حق شهروندان گرجستان است. همه مردم باید در راستای حفظ محیط طبیعی و فرهنگی تلاش کنند.

 

4   دولت برای فراهم ساختن محیط سالم و امن، با در نظر گرفتن منافع زیست محیطی و اقتصادی شرایط بهره برداری بهینه از منابع طبیعی را تعیین می کند.

 

5        انسان حق دارد اطلاعات کامل و دقیق را در مورد وضعیت محل کار و سکونت خود  در یافت کند.

 

ماده سی و هشتم

 

1    شهروندان گرجی در امور اجتماعی، سیاسی،  اقتصادی و فرهنگی بدون توجه به ملیت، قومیت و گروه مذهبی آنها از حقوق مساوی برخوردار هستند.  آنها می توانند آزادانه و بدون هیچ گونه تبعیض فرهنگ خود را توسعه داده از زبان مادری استفاده نمایند.

 

2          طبق قوانین جاری اجرای حقوق اقلیت  نباید حاکمیت،  تمامیت ارضی و استقلال سیاسی کشور را تهدید کند.

 

ماده سی و نهم

 

قانون اساسی گرجستان آزادی  و حقوق دیگری را که در قانون اساسی گنجانده نشده  برسمیت می شناسد.

 

ماده چهلم

 

1        تا ثابت نشدن جرم  فرد مظنون بیگناه محصوب می شود.

 

2        هیچ کس موظف به اثبات بیگناهی خود نیست. متهم کنده باید اتهام را ثابت کند.

 

3   حکم پیگرد قانونی و حکم محکومیت  باید بر اساس مدارک اثبات کننده جرم استوار باشد. اتهامی که به اثبات نرسد باید به تبرئه متهم بیانجامد.

 

ماده چهل و یکم

 

1    طبق قانون شهروندان گرجی حق دارند اطلاعات و اسناد موجود در نهاد های دولتی مطالعه کنند مگر این که این اطلاعات حاوی اطلاعات محرمانه باشد.

 

2    هر گونه اطلاعات در مورد وضعیت جسمی، مالی و  خصوصی فرد  بدون موافقت این فرد محرمانه است. انتشار اینگونه اطلاعات  فقط برای حفظ امنیت کشور و تامین حقوق و آزادی  دیگران امکان پذیر است.

 

ماده چهل و دوم

 

1        فرد برای دفاع از حقوق و آزادی خود می تواند به دادگاه مراجعه کند

 

2        فرد خاطی باید توسط دادگاهی که به پرونده آن فرد رسیدگی می کند،  محاکمه گردد.

 

3        حق دفاع فرد در دادگاه تضمین شده است.

 

4        برای یک جرم نباید فرد دیگر نیز مجددا محاکمه شود.

 

5   هیچ کس مسئول دقبال  عملی که هنگام  ارتکاب جرم محسوب نمی شود، نیست. و قانونی که مسئولیت ارتکاب جرم را کم  یا سلب کند عطف به ماسبق نمی شود. 

 

6        متهم حق دارد برای اثبات بی گناهی خواستار بازپرسی شاهدان خود شود.

 

7        مدرک جرمی که با نقض قانون بدست آورده شود فاقد اعتبار است.

 

8        هیچ کش موظف به شهادت دادن علیه دوستان خود  نیست.

 

9        در صورت پایمالی حقوق افراد از سوی دستگاه های دولتی  جبران خسارت از طریق دادگاه میسر است.

 

ماده چهل و سوم.

 

1   در گرجستان  مدافع العموم  مسئول دفاع از حقوق و آزادی های شهروندان می باشد. مدافع العموم بمدت پنج سال توسط مجلس انتخاب می شود.

 

2   مدافع العموم موظف است موارد نقض حقوق و آزادی های شهروندان را علان کند و دستگاه های ذیربط را از این موارد مطلع سازد.  کارشکنی در انجام وظیفه مدافع العموم پیگرد قانونی دارد

 

3       اختیارات مدافع العموم بر اساس قانون کشور تعیین می شود.

 

ماده جهل وجهارم

 

1       تمامی ساکنان گرجستان موظف به اجرای قانون اساسی و قوانین هستند

 

2       اجرای حقوق بشر و آزادی نباید حقوق و آزادی  دیگران را نقض نماید.

 

ماده چهل و پنجم

 

حقوق و آزادی های که در قانون اساسی آمده است شامل حال اشخاص حقوقی نیز می شود.

 

ماده چهل و ششم

 

1      در شرایط جنگی یا فوق العاده رییس جمهور می تواند اج

پیش قروش استثنایی در تقلیسپیش قروش استثنایی در تقلیس
خبرنامه
با عضویت در خبرنامه از آخرین اطلاعات بازار ملک، از جمله معرفی بهترین موارد جهت خرید، فروش و رهن و اجاره و ... مطلع شوید.