سند امنيت ملي گرجستان

 

سند امنيت ملي گرجستان 

فهرست

- مقدمه

- فضاي امنيت كشور

- ارزش هاي ملي گرجستان

-       تماميت ارضي و حق حاكميت

-       آزادي

-       دمكراسي و قانون مداري 

-       امنيت

-       رفاه

-       صلح

منافع ملي گرجستان:

1.      تامين تماميت ارضي و حق حاكميت كشور؛

2.      توسعه نهاد هاي دولتي و تحكيم دمكراسي ؛

3.      توسعه سيستم موثر و كار آمد امنيتي كشور ؛

4.      تحكيم وحدت ملي و تفاهم  مدني ؛

5.      همگرايي با اروپا و و نهاد هاي یورو آتلانتيك ؛

6.      تامين رشد مستمر و دراز مدت اقتصاد كشور ؛

7.      تامين امنيت انرژي ؛

8.      تامين امنيت منطقه اي ؛

9.      تحكيم نقش ترانزيتي كشور ؛

10.  تامين امنيت زيست محيطي گرجستان و منطقه ؛

11. تامين هويت ملي و فرهنگي  و همگرايي مدني ؛

12.  تحكيم امنيت سايبري ؛

13. امنيت مدنی ؛

14.  روابط با جوامع گرجيان برون مرزي ؛

 

خطرات، تهديد ها و چالش هاي پيش روي گرجستان

1-   اشغال مناطق گرجستان توسط روسيه و اقدامات تروريستي در اين مناطق ؛

2-   خطر حمله نظامي  از سوي روسيه به گرجستان ؛

3-   نقض حقوق آوارگان ؛

4-   مناقشات منطقه قفقاز ؛

5-   تروريسم بين المللي و جرايم سازمان يافته ؛

6-   چالش هاي اجتماعي و اقتصادي ؛

7-   چالش هاي انرژي ؛

8-   خطرات سايبري ؛

9-   چالش هاي زيست محيطي ؛

10- چالش هاي مدنی ؛

11-خطرات مربوط به همگرايي مدني ؛

12- تخريب آثار ميراث فرهنگي ؛

 

محور هاي  سياست امنيتي گرجستان

1-   پايان اشغال مناطق اشغال شده و تنظيم روابط با روسيه ؛

            پايان مناطق اشغال شده ؛

            روابط با روسيه ؛

2- توسعه نهاد هاي دولتي و تحكيم دمكراسي ؛

3- سياست مشاركت ؛

4-  توسعه سيستم دفاعي و امنيتي كشور ؛

5-  همگرايي با پيمان آتلانتيك شمالي و اتحاديه اروپا ؛

5.1     عضويت در پيمان آتلانتيك شمالي ؛

5.2     همگرايي با اتحاديه اروپا ؛

6- همكاري در منطقه قفقاز جنوبي ؛

7- تحكيم روابط خارجي با:

7،1  ايالات متحده آمريكا ؛

7،2  اكراين ؛

7،3  تركيه ؛

7،4  همكاري با ديگر كشور هاي جهان ؛

7،5  همكاري با سازمان هاي بين المللي ؛

7،6  همکاری با سازمان ملل ؛

7،7  همکاری با سازمان امنيت و همكاري اروپا ؛

7،8  همکاری با شوراي اروپا ؛

8-  مبارزه با تروريسم بين المللي و جرايم سازمان يافته فرا ملي ؛

9-   سياست امنيت اقتصادی ؛

10-  سياست امنيت انرژي ؛

11-   سياست توسعه آموزش ؛

12-  سياست امنيت اجتماعي و بهداشت ؛

13-      سياست امنيت سايبري ؛

14-  سياست امنيت زيست محيطي ؛

15-  حفظ ميراث فرهنگي ؛

16-   سياست جمعيت ؛

17-      سياست همگرايي مدني ؛

18-  سياست روابط با جوامع گرجيان  برون مرزي ؛

 

 مقدمه

اين دومين بار است كه گرجستان سند امنيت ملي را منتشر مي كند.  سند جديد  تحولات فضاي امنيتي كشور و تاثير آن  بر خطرات، چالش ها و تهديد هاي پيش روي امنيت كشور را منعكس مي كند.

سند امنيت ملي گرجستان به عنوان يك سند اساسي ، به منظور تشريح و تعيين ارزش ها و منافع ملي، تهديد ها و چالش هاي پيش روي امنيت كشور و اتخاذ محور هاي سياست كشور، تدوين شده است.

سند ملي امنيت گرجستان توسط قوه مجريه تدوين و توسط مجلس به تصويب مي رسد. احزاب سياسي، سازمان هاي غير دولتي و نهاد هاي مدني نيز در تدوين سند امنيت ملي مشاركت داشتند. دولت گرجستان بر اساس اين سند در راستاي حفظ ارزش ها و منافع ملي اقدام مي كند و به تهديدات و چالش هاي پيش روي كشور واكنش نشان      مي دهد.

بر اساس سند امنيت ملي  طرح و  و برنامه هاي مختلفي در زمينه هاي ديگر تدوين مي شود.  اين برنامه ها همانند سند ملي تجديد مي شوند.

 

فضاي امنيتي كشور

فضاي امنيتي گرجستان با توجه به تحولات اخير جهاني و منطقه اي دستخوش تغيير شده است. تهاجم گسترده روسيه به گرجستان در سال 2008  نشان داد كه جنگ ها و   عمليات های نظامي كماكان وسيله اي براي رسيدن به اهداف سياسي در جهان امروز است.

حمله روسيه به گرجستان در سال 2008 و استقرار  پايگاه و نيرو هاي اشغالگر در خاك گرجستان خطرات زيادي براي فضاي امنيتي كشور ايجاد كرد. جنگ 2008 همچنين نشان داد كه روسيه حاضر نيست حاكميت ملي گرجستان، انتخابات دمكراتيك اين كشور و  سياست داخلي و خارجي را بپذيرد. در واقع حمله نظامي روسيه امنيت منطقه قفقاز را به خطر انداخت. ادامه بحران در قفقاز شمالي و مناقشه قره باغ  نيز تاثير منفي بر امنيت گرجستان مي گذارد. لذا استقرار صلح و ايجاد فصاي همكاري در منطقه قفقاز  امكان توسعه امنيت گرجستان را فراهم خواهد كرد.

توسعه روند همگرايي با اروپا براي امنيت گرجستان حائز اهميت استبا توجه به اينكه گرجستان عضو حوزه اروپا و یوروآتلانتيك است، توسعه ناتو و اتحاديه اروپا به سوي شرق براي گرجستان اهميت دارد.

گرجستان تا کنون روابط خود را با كشور هاي دمكراتيك جهان حفظ كرده و حمايت اين كشور ها از گرجستان به توسعه دمكراسي در اين كشور كمك مي كند.

باتوجه به تحولات جهاني، تحولات داخلي سياسي، تاثير بسزايی بر شكل گيري فضاي امنيتي كشور دارد. بنابراين توسعه دست آورده هاي دمكراسي از طريق اصلاحات مي تواند موجب تحكيم و تثبيت نهاد هاي كشور شود.

حفظ روند دراز مدت رشد اقتصادي كشور از طريق پيروي از اصول بازار آزاد،  نظم سياست مالي و پولي، براي توسعه پايدار كشور حائز اهميت است. روابط و همكاري آزاد تجاري و اقتصادي با كشور هاي جهان از جمله كشور هاي اتحاديه اروپا، آمريكا  و كشور هاي منطقه از مهم ترين اولويت های گرجستان مي باشد. 

 

ارزش هاي ملي گرجستان

حق حاكميت و تماميت ارضي:‌

گرجستان كشوری مستقل، يكپارچه و تجزيه ناپذير در مرز هاي تعريف شده در قانون اساسي خود بوده كه همواره تماميت ارضي و حق حاكميت ديگر كشور ها را برسميت     مي شناسد و چنين انتظاري را نیز از آنها دارد. هرگونه تلاش يا اقدام  به منظور محدود سازي حق حاكميت، دخالت در امور داخلي كشور و تغيير سياست خارجي با اعمال زور از نظر گرجستان غير قابل قبول است.

 

آزادي:

گرجستان حقوق و آزادي هاي شناخته شده در  بيانيه حقوق بشر، كنوانسيون حقوق سياسي و مدني سازمان ملل و كنوانسيون حفظ حقوق و آزادي هاي بنيادي اروپا را برسميت شناخته و قانون اساسي اين كشور آن را تضمين مي كند. گرجستان حقوق و آزادي هاي تمامي انسان ها و گروه هاي ساكن در اين كشور را تامين مي كند و حق انتخاب، آزادي بيان و اعتقادات آنها را محترم مي شمرد. گرجستان  فرصت مناسبي براي مطرح شدن توانايي شهروندان اين كشور  فراهم مي كند. ضمنا بر این باور است كه آزادي اقتصادي پيش شرط تامين آزادي و حقوق افراد است.

 

دمكراسي و قانون مداري:

گرجستان  به ارزش ها و اصول دمكراسي پايبند است و بر اساس آنها سيستم دمكراتيك حاكميت را مستقر مي كند. حاكميت در اين سيستم از طريق قانون محدود و بين قوه مقننه، مجريه و قوه قضاييه تقسيم مي شود. گرجستان  قانون مداري، تكثرگرايي و حقوق اقليت ها را از جمله اقليت های قومي و ديني را تامين مي كند و به توسعه جامعه مدني  و نهاد هاي دمكراتيك كمك مي كند.

 

امنيت:

دولت گرجستان درصدد تامين امنيت اتباع و نهاد هاي خود در مرز هاي شناخته شده از سوي جوامع بين المللي است و در اين راستا از موازين و اصول  بين المللي پيروي مي كند. گرجستان به يك پارچگي امنيت در كشور و سيستم بين المللي اعتقاد دارد، چراكه امنيت يك كشور از طريق تضعيف امنيت ديگر كشور ها توسعه نخواهد يافت.

 

رفاه:

گرجستان معتقد است كه تلاش براي رفاه از حقوق بنيادي انسان ها است و تحقق آن تنها در فضاي آزاد امكان پذير است. دولت گرجستان در راستاي رفاه مردم خود مدل توسعه پايدار كشور را مبتني بر اقتصاد آزاد، اصل دولت كوچك، سياست كلان اقتصادي، ماليات پايين و سياست اجتماعي هدفمند، ايجاد مي كند.

 

صلح:

هدف گرجستان برقراري روابط مبتني بر موازين و اصول حقوق بين المللي  با كشور هاي جهان است. گرجستان براي حل اختلافات از روش هاي صلح آميز و حقوق بين المللي پيروي مي كند. گرجستان آزاد، مستقل، توسعه يافته و يكپارچه مي تواند نقش مهمي در تحكيم امنيت منطقه اي و بين المللي ايفا نمايد. 

 

منافع ملي گرجستان:

1-  تامين تماميت ارضي و حق حاكميت:‌ گرجستان درصدد است تماميت ارضي خود را احيا و حفظ نمايد و با استفاده از روش هاي عادلانه و صلح آميز از مرز هاي شناخته شده خود از سوي جوامع بين المللي حراست كند. 

2-  توسعه دمكراسي و نهاد هاي دولتي: گرجستان براي مديريت كشور يك مدلي ايجاد     مي كند تا بتواند پايداري سيستم سياسي كشور و توسعه آن را تامين كند. تقويت   نهاد هاي دمكراتيك به منظور حفظ حقوق بشر، حفظ قانون مداري، آزادي بيان، آزادي وجدان، آزادي عقیده، آزادي دين و آزادي اعتقادات از اهداف گرجستان است. در اين راستا استقرار ارزش هاي دمكراتيك، ارتقاي خودآگاهي مردم و افزايش اعتماد به     نهاد هاي دولتي حائز اهميت است.

3-  توسعه سيستم كارآمد و موثر امنيتي كشور:  ايجاد سيستم كارآمد امنيتي  براي تامين توسعه كشور و امنيت مردم از اهداف دولت است.

4- تحكيم وحدت ملي و تفاهم  مدني: گرجستان حفظ منافع، حقوق و آزادي هاي شهروندان خود را تامين مي كند. دولت در اين راستا درصدد ايجاد جامعه مبتني بر اصول برابري، تكثرگرايي، عدالت و بردباري، بدون در نظر گرفتن عواملي چون مليت، نژاد، زبان، جنسيت، اعتقادات و گرايش هاي سياسي است. مشاركت فعال نمايندگان مردم گرجستان در عرصه هاي سياسي و اجتماعي يكي از اولويت های دولت مي باشد. ضمنا توسعه روابط با ساكنان مناطق اشغالي و مشاركت دادن آنها در امور سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي كشور مهم و ضروري مي باشد.

5-  همگرايي با اروپا و و نهاد هاي یورو آتلانتيك: گرجستان درصدد همگرايي با    نهاد هاي اروپايي ویوروآتلانتيكاست كه از اين طريق  بتواند دمكراسي را تثبيت نموده امنيت و رفاه كشور را تامين كند. ضمنا گرجستان  بر این اعتقاد است كه  انتخاب مسير توسعه و عضويت در پيمان هاي مورد نظر حق مسلم كشور هاي مستقل        مي باشد.

6-  تامين رشد مستمر و درازمدت اقتصاد كشور: ايجاد شرايط مناسب  جهت رشد مستمر و دراز مدت اقتصاد كشور يكي از اولويت های سياسی- امنيتي گرجستان     مي باشد. دولت در اين راستا  توسعه آزاد اقتصاد كشور، گسترش همكاري هاي اقتصادي، جذب سرمايه گذاري هاي خارجي، اجراي دقيق سياست های مالي و حفظ اصل دولت كوچك را دنبال خواهد كرد.

7-  تامين امنيت انرژي: تنوع در منابع انرژي و خطوط انتقال آن يكي از اولويت های گرجستان براي تامين امنيت انرژي است. لذا حد اكثر بهره برداري از منابع داخلي، مدرنيزه كردن سيستم انرژي كشور و همگرايي آن با زير ساخت هاي منطقه اي حائز اهميت است. در این راستا افزايش پتانسيال انرژي كشور برامنيت كشور ، رفاه مردم و توسعه اقتصادي  تاثير خواهد گذاشت.

8-  تامين امنيت منطقه اي: تحولات اروپا، حوزه درياي سياه و منطقه قفقاز تاثير مستقيمي بر امنيت گرجستان مي گذارد. تحولات منطقه آسياي مركزي و خاورميانه نيز بسيار تاثير گذار است. حفظ ثبات، استقرارصلح و حل مسالمت آميز اختلافات در اين مناطق از اهداف گرجستان است. اين كشور از طريق همكاري هاي دوجانبه و چندجانبه  مي تواند در توسعه امنيت منطقه اي سهيم باشد.

9-  تحكيم نقش ترانزيتي گرجستان: گرجستان در راستاي تحكيم نقش ترانزيتي خود آماده است حضور فعالتري در پروژه هاي بين المللي انرژي، حمل و نقل و ارتباطات داشته باشد.

10-   تامين امنيت زيست محيطي گرجستان و منطقه: حفظ محيط زيست و استفاده موثر از منابع طبيعي ارتباط تنگاتنگي با بهداشت و امنيت اجتماعي دارد. موضوع امنيت زيست محيطي در اجراي طرح هاي ملي و بين المللي همواره مورد توجه است.

11-    تامين هويت ملي و فرهنگي  و همگرايي مدني: حفظ و توسعه  تنوع فرهنگي و هويت ملي از اولويت های دولت گرجستان است. همگرايي اقوام مختلف و مشاركت آنها در سازندگي كشور براي گرجستان اهميت دارد. لذا دولت شرايط مطلوبي براي حفظ و توسعه هويت و فرهنگ اقوام مختلف  فراهم مي كند. 

12-    تحكيم امنيت سايبريامنيت فضاي اطلاع رساني و حفظ اطلاعات الكترونيكي  براي گرجستان حائز اهميت است. با توجه به توسعه سريع فن آوري هاي اطلاعاتي، وابستگي نهاد هاي دولتي به اين تكنولوژي ها افزايش مي يابد. لذا مبارزه با جرايم سايبري و پيشگيري از اقدامات خربكارانه سايبري ضروري بنظر مي رسد.

13-    امنيت جمعيتي: فراهم نمودن شرايط مناسب براي شيوه زندگي سالم، افزايش سن اميد به زندگي، تشويق گرجيان مقيم خارج به بازگشت به وطن  و همگرايي مجدد آنها  از مهم ترين اولويت دولت است. امنيت جمعيتي ارتباط مستقيمي با رشد پايدار و بلند مدت اقتصاد كشور دارد.

14-    تحكيم روابط با گرجيان و هموطنان برون مرزي  و همچنين كمك به آموزش زبان مادري و حفظ هويت فرهنگي گرجيان برون مرزي از ديگر اولويت دولت است.

 

خطرات، تهديد ها و چالش هاي پيش روي گرجستان

1-  اشغال مناطق گرجستان توسط روسيه و اقدامات تروريستي در اين مناطق:  گرجستان در اوايل قرن20 قرباني تهاجم روسيه و در طول 70 سال تحت اشغال شوروي بوده است. گرجستان در سال 1991 استقلال خود را به دست آورد كه با بي ثباتي سياسي و اقتصادي ناشي از اقدامات روسيه همراه بود. دراوايل دهه 90 جنبش هاي جدايي طلبانه در گرجستان كه از سوي روسيه حمايت و هدايت مي شد، به درگيري هاي مسلحانه تبديل شد. در اين درگيري ها علاوه بر گروه هاي مسلح جدايي طلبان ، نيرو هاي ارتش روسيه نيز شركت داشتند. اين درگيري ها منجر به پاكسازي قومي شده است كه توسط سازمان ملل و سازمان امنيت و همكاري اروپا  به رسميت شناخته شد.

روسيه در ماه اوت سال 2008  به منظور نقض حاكميت و تماميت ارضي گرجستان و محدود ساختن انتخابات آزاد و دمكراتيك اين كشور، مجددا به گرجستان حمله كرد كه منجر به موج جديد پاكسازي قومي شد. اقدامات غير قانوني روسيه در گزارش ها و       سند هاي كميسيون حقيقت ياب اتحاديه اروپا به ثبت رسيده است و مجالس و دولت هاي برخي از كشور ها و سازمان هاي بين المللي اشغال مناطقی ازگرجستان را از سوي روسيه به رسميت شناخته اند.

دولت روسيه به منظور مشروعيت بخشيدن به اقدامات نظامي خود، اصول حقوق بين المللي و توافقنامه آتش بس مورخ 12 اوت 2008 را نقض كرد. مناطق اشغالي آبخازيا و  تسخينوالي را بعنوان كشور هاي مستقل به رسميت شناخت و نيرو ها و پايگا هاي نظامي خود را در آنجا مستقر نمود. ضمنا روسيه از كشور هاي جهان خواسته است استقلال مناطق آبخازيا و تسخينوالي را به رسميت بشناسند. در اين راستا روسيه با استفاده از اهرم هاي سياسي و اقتصادي، برخي از اين كشور ها را تحت فشار قرار داده است.

اشغال مناطق گرجستان از سوي روسيه كه حاكميت و استقلال سياسي گرجستان را نقض مي كند، مهم ترين عامل بي ثباتي سياسي، اقتصادي و اجتماعي مي باشد. نظامي كردن مناطق اشغالي و استقرار نيرو هاي زميني، هوايي، دريايي، مرزي و اطلاعاتي روسيه در اين مناطق، تهديد جدي براي امنيت گرجستان و كل منطقه است.

ناديده گرفتن اصل احترام به تماميت ارضي و حاكميت كشور ها از سوي روسيه و تلاش هاي اين كشور جهت تغيير ساختار امنيت یوروآتلانتيك و احياي مجدد حوزه نفوذ خود، نه تنها امنيت گرجستان بلكه امنيت ديگر همسايگان روسيه و اروپا را تهديد مي كند.

قرائن و شواهد حكايت از آن دارد كه روسيه پس از جنگ اوت 2008 و اشغال آبخازيا و تسخينوالي از اين مناطق جهت پرورش گرو هاي تروريستي به منظور انجام اقدامات تروريستي در خاگ گرجستان استفاده مي كند. جلوگيري از اقدامات گروه هاي تروريستي وشناسايي آنها گوياي اين حقيقت است.

نقض حقوق بشر از سوي رژيم هاي دست نشانده روسيه و نيرو هاي اشغالگر بسيار نگران كننده است. ساكنان مناطق اشغالي بدليل قوميت و مليت خود همواره مورد توهين و سركوب قرار مي گيرند. دولت گرجستان همچنين نگران روند تغيير بافت جمعيت در مناطق اشغالي و خطر نابودي فرهنگ ملي آبخازيايي است.    

روسيه با فعاليت غير قانوني اقتصادي در مناطق اشغالي و  بهره برداري بي رويه از منابع طبيعي اين مناطق، آسيب جدي به محيط زيست مناطق گرجستان مي رساند. 

2- خطر حمله مجدد  نظامي از سوي روسيه: هدف حمله نظامي روسيه به گرجستان در اوت 2008  نه تنها اشغال مناطق گرجستان و به رسميت شناختن اين مناطق  بلكه تغيير سياست خارجي گرجستان و براندازي دولت منتخب اين كشور بوده است. چراكه  محافل حكومتي  روسيه، گرجستان آزاد و مستقل را  خطر جدي  براي روسيه تلقي       مي كنند. روسيه درصدد است مانع توسعه گرجستان و همگرايي اين كشور با نهاد هاي یوروآتلانتيك شود. روسيه مي خواهد گرجستان را  به حوزه نفوذ خود تبديل كند. لذا استقرار نيرو هاي نظامي روسيه در مناطق اشغالي گرجستان و افزايش توان نظامي و تسليحات پايگاه هاي خود زمينه سازی حمله مجدد به گرجستان است. روسيه از موازين و حقوق بين المللي تخطي مي كند و حاضر به اجراي توافقنامه آتش بس مورخ 12 اوت 2008 نيست. اين كشور درپي جنگ اوت 2008  مانع ادامه فعاليت هيئت ناظران سازمان ملل و سازمان امنيت و همكاري اروپا در گرجستان شده است و حتي به هيئت ناظران اتحاديه اروپا اجازه ورود به مناطق اشغالي را نمي دهد. دولت روسيه همچنين مخالف استقرار نيرو هاي بين المللي در مناطق اشغالي است. با توجه به اقدامات روسيه، احتمال حمله مجدد اين كشور به گرجستان وجود دارد، هرچند كه حمايت هاي بين المللي از گرجستان و حضور ناظران اتحاديه اروپا مي تواند عامل بازدارنده باشد.

3- نقض حقوق مهاجرين اجباري و رانده شدگان  از مناطق اشغالي: حوادث اوايل دهه 90  و در پي آن جنگ اوت 2008  موجب پاكسازي قومي شد که در پی آن بيش از 500 هزار نفر يعني80 درصد جمعيت مناطق اشغالي از خانه و کاشانه خود رانده شدند. 261 هزار نفر اكنون در ديگر مناطق تحت كنترل دولت مركزي گرجستان سكونت دارند.  نقض حقوق رانده شدگان و مهاجرين اجباري يكي از مهم ترين چالش ها است و دولت گرجستان بازگشت آوارگان به خانه و كاشانه خود و حفظ حقوق شناخته شده آنها را در اولويت كاري خود قرار داده است.

4- مناقشات منطقه قفقاز: توسعه مناقشات و بحران ها از كشور هاي همسايه به گرجستان يكي از تهديدات است. مناقشات موجود در منطقه قفقاز كه منبع توسعه بحران ها است، تاثير منفي بر امنيت اين منطقه مي گذارد. اين در حالي است كه روسيه درصدد رودررويي مردم قفقاز شمالي با گرجستان است.  عدم كنترل مرز هاي گرجستان و روسيه در آبخازيا و منطقه تسخينوالي شرايط مناسبي براي توسعه جرايم فراملي ايجاد مي كند كه به نوبه خود عامل بروز بحران هاي ديگر در منطقه مي باشد.  مناقشه قره باغ ميان جمهوري آذربايجان و ارمنستان خطر ديگري براي امنيت منطقه است و از سر گيري اين مناقشه قطعا امنيت كشور هاي قفقاز جنوبي را مختل كرده و به توسعه نفوذ روسيه در قفقاز كمك خواهد كرد.

  5- تروريسم بين المللي و جرايم سازمان يافته فراملي: تروريسم ناشي از عوامل دولتي و غير دولتي يكي از چالش هاي مهم جهان معاصر است. وجود مناطق اشغالي در گرجستان در واقع زمينه توسعه تروريسم و جرايم سازمان يافته را فراهم مي كند. ضمنا تروريسم دولتي براي گرجستان به عنوان خطر ويژه تلقي مي شود.  با توجه به ظرفيت و نقش ترانزيتي گرجستان، خطر اين كه از مناطق اشغالي براي اقدامات غير قانوني از جمله قاچاق سلاح، مواد مخدر ، تسليحات كشتار جمعي و قاچاق انسان استفاده شود، وجود دارد.

6- چالش هاي اجتماعي و اقتصادي: كاهش ميزان سرعت رشد سريع و پايدار اقتصادي از چالش هاي امنيت ملي گرجستان است. مهار چالش هاي ناشي از تكرار بحران اقتصادي جهاني، از ديگر اهداف مهم گرجستان بوده و در اين راستا گرجستان به افزايش ميزان سرعت رشد اقتصادي مي انديشد. نابساماني در توسعه اقتصادي، كاهش در آمد هاي كشور، و افزايش بي كاري مي تواند به تنش اجتماعي و اختلال در ثبات و امنيت كشور منجر شود.  لذا حفظ و رشد اقتصادي و رقابت مردم از اولويت هاي دولت گرجستان به شمار مي رود.

7- چالش هاي انرژي: تحكيم استقلال انرژي براي تامين امنيت ملي گرجستان  بسيار مهم است. در اين راستا بايد تنوع در منابع تامين انرژي حفظ شود. از طرف ديگر ايجاد         زيرساخت  هاي لازم  و توسعه منابع  انرژي پاك براي افزايش امنيت انرژي گرجستان حائز اهميت است.

8- خطرات سايبري: با توجه به افزايش وابستگي زير ساخت  هاي حساس گرجستان به تكنولوژي هاي اطلاعاتي، موضوع مهار چالش هاي مربوط به حفظ فضاي اطلاعاتي گرجستان مطرح مي شود. روسيه در جنگ اوت 2008  همزمان با حملات زميني، هوايي و دريايي حملات هدفمندانه سايبري نيز انجام داد. حملات سايبري روسيه،  اهميت حفظ فضاي سايبري براي امنيت ملي گرجستان را نشان داده است.

9- چالش هاي زيست محيطي: بحران هاي ناشي از فر آيند هاي طبيعي و فعاليت انساني      مي تواند محيط زيست، تنوع زيستي و رفاه مردم گرجستان را تهديد كند. گرجستان نگران  آسيب هاي زيست محيطي ناشي از فعاليت رژيم اشغالگر روسيه در مناطق اشغالي به ويژه در آبخازيا براي آماده سازي المپيك زمستاني  2014 سوچي، است.  دولت گرجستان از طريق همكاري با جامعه بين المللي از تمامي امكانات خود استفاده خواهد كرد تا از فاجعه زيست محيطي در سواحل درياي سياه كه ناشي از استخراج غير قانوني مصالح ساختماني و چوب آبخازيا و انتقال آنها به روسيه است، جلوگيري كند.

10- چالش هاي جمعيتي:  بهبودي وضعيت جمعيتي براي توسعه كشور اهميت زيادي دارد. گفتني است كه ميزان زاد و ولد و بازگشت مهاجران گرجي به وطن در مقايسه با  سال هاي گذشته افزايش چشمگيري داشته است. حفظ اين روند يكي از اهداف دولت گرجستان مي باشد. تلاش روسيه براي تغيير بافت جمعيتي در مناطق اشغالي و اسكان دادن اتباع روسيه در اين مناطق از ديگر چالش هاي پيش روي گرجستان است و اينگونه  اقدامات روسيه هويت ملي آبخازيايي ها را تهديد مي كند.

11- خطرات مربوط به همگرايي مدني: در راستاي همگرايي مدني ضروري است دولت شرايطي جهت آموزش زبان گرجي براي اتباع اين كشور هموار كند تا آنها  بتوانند در عرصه سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي كشور حضوری فعالتر داشته باشند.

12- تخريب آثار ميراث فرهنگي: گرجستان به حفظ آثار ميراث فرهنگي اهميت       مي دهد. تخريب هدفمندانه آثار ميراث فرهنگي در مناطق اشغالي موجب نگراني دولت        مي شود. دولت همچنين درصدد حفظ آثار ميراث فرهنگي گرجستان در خارج از كشور است.

 

محور هاي سياست امنيتي گرجستان

 

1- پايان اشغال مناطق اشغال شده و تنظيم روابط با روسيه:

1.1  پايان اشغال مناطق اشغال شدهپايان يافتن اشغال مناطق اشغالي ، همگرايي مدني ساكنان اين مناطق و اعاده حاكميت ملي گرجستان از مهم ترين اولويت هاي سياست امنيتي گرجستان مي باشد.

دولت گرجستان در اين راستا گام هاي موثر و به موقع را  بر مي دارد. ضمنا دولت گرجستان به تعهدات خود درچارچوب توافقنامه آتش بس مورخ 12 اوت 2008 پايبند است. از طرف ديگر  با توجه به سخنراني رئيس جمهور گرجستان در مجلس اروپا در تاريخ 23 نوامبر سال 2010 ، دولت گرجستان بطور يكجانبه متعهد به رعايت آتش بس شده است. رئيس جمهورگرجستان تعهد کشورش را از طريق نامه هاي خود به رهبران اتحاديه اروپا، ناتو، سازمان ملل، سازمان امنيت و همكاري اروپا و رئيس جمهوري آمريكا  تاييد كرده است. گرجستان همچنان به ارائه طرح صلح به منظور تعيين خودمختاري گسترده مبتني بر  معيار هاي اروپايي براي مناطق اشغالي ادامه مي دهد و حتي آماده است قبل از تعيين رژيم حقوقي نهايي مناطق اشغالي، با آنها در زمينه های اقتصادي ، فرهنگي و اجتماعي جهت از سرگيري رفت و آمد، بازسازي اقتصاد آن مناطق ، بازگشت رانده شدگان و آوارگان همكاري كند.

گرجستان همچنین از پيشنهاد و طرح هاي صلح كه به پايان اشغال مناطق اشغالي كمك كند، استقبال مي كند. براي پايان اشغال مناطق اشغالي گرجستان، مشاركت فعال جامعه بين المللي ضروري بنظر مي رسد. جامعه بين المللي بايد روسيه را تحت فشار قرار دهد تا اين كشور متعهد به عدم تهاجم به گرجستان شودموازين بين المللي از جمله اصل عدم استقرار نيرو هاي بيگانه در ديگر كشورها بدون موافقت اين كشور را رعايت كند و به كليه تعهدات خود در قبال توافقنامه آتش بس 12 اوت 2008  عمل نمايد و نيرو هاي خود را از مناطق اشغالي خارج كند. ضمنا به كارگيري اصطلاح «اشغال» در اسناد حقوقي و سياسي بين المللي يكي از بخش هاي سياست پايان اشغالگري است. در اين خصوص  اسناد صادره از سوي پارلمان اروپا، سناي آمريكا و نهاد هاي دولتي كشور هاي متحد گرجستان داراي اهميت است.

دولت گرجستان در راستاي حل بحران مناطق اشغالي، خروج نيرو هاي روسيه و استقرار  نيرو هاي بين المللي در اين مناطق را تنها ساز و كار مناسب مي داند.  با توجه به اهميت حضور ناظران اتحاديه اروپا، دولت گرجستان خواستار توسعه حوزه فعاليت هيئت ناظران است؛ چرا كه ورود ناظران به مناطق اشغالي به توسعه روند صلح  و استقرار ثبات كمك خواهد كرد. ضمنا عادي سازي روابط روسيه و گرجستان مي تواند به حل مناقشات در ديگر كشور ها نيز كمك كند.

ادامه سياست عدم به رسميت شناختن استقلال مناطق اشغالي و تاييد پاكسازي قومي از ديدگاه گرجستان حائز اهميت است. در اين خصوص بايد به قطعنامه هاي سال هاي 2008، 2009، 2010 و 2011  مجمع عمومي سازمان ملل،  قطعنامه سال 1993 شوراي امنيت سازمان ملل، قطعنامه هاي سال هاي 1994، 1996 و 1999 سازمان امنيت و همكاري اروپا و قطعنامه سال 2011 مجلس اروپا اشاره شود.

گرجستان جهت خنثي سازي خطر تروريسم ناشي از اقدامات روسيه در مناطق اشغالي،   توانمندي هاي خود را افزايش داده و همكاري خود را با جامعه بين المللي گسترش       مي دهد.

بازگشت رانده شدگان و مهاجران اجباري به خانه هاي خود، اعاده حقوق و تامين امنيت آنها بايد با رعايت اصول و موازين بين المللي انجام بگيرد تا آنها از حق بازگشت آزادانه بهره مند شوند. گرجستان از هرگونه اقدامات روسيه جهت تغيير وضعيت مالكيت و بافت جمعيتي مناطق آبخازيا و تسخينوالي از طريق توافقنامه هاي غير قانوني، جلوگيري خواهد كرد. 

1.2  تنظيم روابط با روسيه: گرجستان خواستار روابطی مبتني بر اصول حسن همجواري و برابري با روسيه است. چنين روابطی  بدون احترام روسيه به حق حاكميت گرجستان و بدون پايان اشغالگري ميسر نمي باشد. در اين راستا گرجستان آمادگی خود را  براي مذاكرات با روسيه اعلام می دارد.

گرجستان خواهان تبديل روسيه به كشوری دمكراتيك است تا روابط اين كشور با ديگران بر اصول احترام به حق حاكميت، تماميت ارضي و ارزش هاي دمكراسي  استوار باشد. دمكراسي سازي در روسيه و قابل پيش بيني بودن سياست خارجي اين كشور  تاثير مثبتي بر امنيت گرجستان و منطقه خواهد گذاشت.

همگرايي گرجستان با نهاد هاي اروپايي و یورو آتلانتيك مي تواند به استقرار صلح و امنيت در قفقاز كمك كرده و امنيت مرز هاي روسيه را نيز تضمين كند. اين موضوع قطعا به نفع روسيه نيز است.

گرجستان خواهان استقرار صلح و ايجاد فضاي همكاري در مناطق جنوبي روسيه؛ در قفقاز شمالي است. دولت گرجستان توسعه روابط با ملل قفقاز شمالي را ضروري مي داند تا از اين طريق مردم قفقاز شمالي بيشتر از اهداف و سياست گرجستان مطلع شوند.

2- توسعه نهاد هاي دولتي و تحكيم دمكراسي:

 

3- سياست تعامل:  

گرجستان درصدد است سياست مناسب و سازكار هاي انگيزشي جهت نزديك ساختن مناطق اشغال شده و ساكنان آن مناطق به گرجستان و توسعه ارتباطات با مردم ديگر مناطق كشور را  تدوين كند. دولت در اين راستا سند« استراتژي كشور در قبال مناطق اشغالي از طريق همكاري و تعامل» و « طرح عمل سياست تعامل» را تدوين كرده است.

از طرف ديگر گرجستان خواستار ادامه همكاري با جامعه بين المللي براي استفاده از ظرفيت هاي موجود جهت اجراي سياست تعامل است. ضمنا براي اجراي موفقيت آميز سياست تعامل، ضروري است طرح هاي بشر دوستانه در قبال مناطق اشغال شده با دولت گرجستان هماهنگ شود.

4- توسعه سيستم دفاعي و امنيتي كشور:

گرجستان در راستاي حفظ امنيت ملي، اصلاحاتي جهت افزايش كارايي سيستم امنيتی كشور را انجام مي دهد. سنگ بناي اصلاحات بخش امنيتي گرجستان، روند بررسي امنيت ملي است كه هماهنگي و همكاري نزديك نهاد هاي امنيتي و افزايش كيفيت همكاري بخش هاي نظامي و غير نظامي را فراهم مي كند.

تشكيل سيستم موثر و كارآمد مديريت بحران ها جهت شناسايي، پيش بيني و پيشگيري بحران و  محو نمودن سريع يا به حداقل رساندن پيامد هاي منفي آن از طريق همكاري هماهنگ شده  نهاد هاي دولتي، يكي از اولويت های سياست امنيتي گرجستان است. 

با توجه به تغييرات انجام شده در فضاي امنيتي گرجستان، افزايش توانايي دفاعي كشور يكي از مهم ترين محورهاي سياست امنيتي کشور است. دولت گرجستان امكانات جديد را براي آشنايي نيرو هاي مسلح كشور با چالش هاي جديد  فراهم مي كند و در راستاي آمادگي نيرو هاي مسلح  براي حفظ تماميت ارضي برنامه هاي مختلفي به منظور مدرنيزه سازي سيستم آموزش و تمرين، توسعه سيستم مديريت نيرو هاي مسلح، افزايش قابليت و نزديك ساختن آن به معیار هاي ناتو و كمك به روند همگرايي با نهاد هاي یورآتلانتيك، انجام مي دهد. 

 دولت در اين راستا، دكترين هایی را تدوين كرده و درصدد مديريت موثر امكانات و منابع حساس و مهم كشور مي باشد. از طرفي بكارگيري از سيتم كارآمد مديريت بحران ها در ارتش و توسعه همكاري بين نهاد هاي نظامي و غير نظامي در زمينه مديرت و كنترل بحران ها  امري مهم و  ضروري است.

سياست دفاعي گرجستان بر اصل دفاع همگاني استوار است. اجراي موفقيت آميز اين سياست نياز به ايجاد سيستم دفاع غير نظامي، توسعه زيرساخت هاي لازم و سيستم كارآمد  نيروي ذخيره دارد. همكاري با كشور هاي متحد بمنظور توسعه سيستم نيروي ذخيره و استفاده از تجربيات  آنها ضروري بنظر مي رسد. گرجستان پايبند به ارزش هاي دمكراتيك است و روند همگرايي با نهاد هاي یورآتلانتيك را ادامه مي دهد. لذا افزايش سازگاري نيروي هاي مسلح گرجستان با ناتو يكي از اولويت اصلاحات دفاعي گرجستان مي باشد. ضمنا گرجستان براي تحكيم  توان دفاعي خود درصدد توسعه همكاري با كشور هاي متحد است.

از طرف ديگر گرجستان  براي مشاركت فعال در برنامه هاي صلح ناتو تلاش مي كند. حضور    نيرو هاي نظامي گرجستان در عمليات بين المللي ناتو از يك سو  اهميت گرجستان را براي امنيت حوزه یورآتلانتيك افزايش ميدهد و از سوي ديگر  به افزايش توان نظامي  نيرو هاي گرجستان كمك مي كند.

5- همگرايي با ناتو  و اتحاديه اروپا:

عضويت در اتحاديه اروپا و پيمان آتلانتيك شمالي يكي از مهم ترين اولويت های سياست خارجي و امنيتي گرجستان است. گرجستان كه به خاطر قرار داشتن در حوزه درياي سياه و در ناحيه جنوب شرقي اروپا،  بخش جغرافيايي، فرهنگي و سياسي اروپا  محسوب مي شود،  بدليل تحولات تاريخي از مسير توسعه طبيعي خود جدا شده بود. اكنون انتخاب گرجستان همگرايي با اتحاديه اروپا و پيمان آتلانتيك شمالي است تا امنيت و توسعه اين كشور تامين شود.

 

5.1 - عضويت در پيمان اتلانتيك شمالي:

عضويت در ناتو يكي از مهم ترين اهداف سياست خارجي گرجستان است.  ناتو از نظر گرجستان يك وسيله اصلي براي تامين امنيت و توسعه پايدار حوزه یورآتلانتيك بوده و اساس معماري امنيت اين حوزه مي باشد.  عضويت گرجستان در ناتو مي تواند از يك سو امنيت گرجستان را تضمين كند و از ديگر سو به استقرار ثبات در كل منطقه كمك كند.  ضمنا اصلاحات جاري در راستاي عضويت در ناتو موجب تحكيم نهاد هاي دمكراتيك گرجستان و افزايش توان دفاعي اين كشور مي شود.  با توجه به نظر سنجي برگزار شده در سال 2008  محافل سياسي و اجتمايي گرجستان در خصوص عضويت كشور در ناتو اتفاق نظر دارند. از سال 2004 گرجستان در راستاي توسعه همكاري با ناتو  به پيشرفت هاي بزرگ دست يافته است.  رهبران ناتو در اجلاس 2008 در بخارست توافق كردند كه گرجستان به عضويت ناتو در آيد.  اين موضوع در تصميمات سران ناتو در اجلاس هاي  استراسبورگ و ليسبون  و همچنين در راهبرد جديد ناتو منعكس شده است. 

حمله روسيه به گرجستان در سال 2008  نتوانست مسير توسعه گرجستان و روند همگرايي اين كشور با ناتو را متوقف كند. با تشكيل كميسيون ناتو وگرجستان؛ آغاز اجراي طرح سالانه ملي  همكاري گرجستان با ناتو تسريع شده است. گرجستان همچنين در مجمع پارلماني ناتو حضور فعالي دارد. با توجه به اينكه گرجستان خود را نيز مسئوول تامين امنيت دسته جمعي مي داند، در عمليات صلح بين المللي و عمليات ناتو مشاركت مي كند.  در اين راستا حضور نيرو هاي گرجي در افغانستان حائز اهميت است.

 5.2-  همگرايي با اتحاديه اروپا:

همگرايي مرحله اي گرجستان با اتحاديه اروپا يكي از محور هاي توسعه سياسي و اقتصادي گرجستان مي باشد. توسعه همكاري با اتحاديه اروپا  موجب تحكيم نهاد هاي دمكراتيك گرجستان و تثبيت روند همگرايي مي شود.

گرجستان خواستار گسترش حوزه هاي همكاري و استفاده از آزادي هاي چهارگانه (نقل و انتقالات آزاد مردم، كالا، خدمات و سرمايه) با اتحاديه اروپا است. گرجستان  سياست همسايگي اتحاديه اروپا طرح مشاركت شرق را عامل مساعدت در همگرايي با اتحاديه اروپا مي داند.

گرجستان مذاكرات در خصوص انعقاد موافقتنامه درباره عضویت وابسته با اتحاديه اروپا را  بمنظور توسعه روابط از طريق همگرايي سياسي و اقتصادي  از جمله ايجاد منطقه آزاد تجارت ، ادامه    مي دهد.

گرجستان همچنين درصدد اجراي موفقيت آميز توافقنامه تسهيل رژيم رواديد  (visa facilitation and readmission agreements ) و توسعه همكاري در چارچوب ابتكار« مشاركت براي تحرك»  (Mobility Partnership)  است.  هدف گرجستان رسيدن به رژيم لغو رواديد با اتحادي اروپا است. 

گرجستان بر اهميت توسعه همكاري با اتحاديه اروپا در بخش هاي مختلف به ويژه در زمينه تامين امنيت انرژي، حمل و نقل آموزش، فرهنگي  و غيره تاكيد مي كند.

گرجستان خواستار مشاركت فعال اتحاديه اروپا در روند حل مناقشه گرجستان و روسيه است. دراين رابطه برسميت شناختن اشغال مناطق گرجستان توسط روسيه از سوي جامعه بين المللي از اهميت ويژه اي برخوردار است. در اين راستا گرجستان از قطعنامه  17 نوامبر سال 2011 مجلس اروپا استقبال مي كند.

گرجستان همچنين از سياست اتحاديه اروپا جهت همكاري و تعامل بيشتر با روسيه استقبال مي كند. سياست اتحاديه اروپا زماني موثر خواهد بود كه بتواند به شكل گيري سياست خارجي روسيه مبتني بر اصول احترام به حاكميت كشور هاي همسايه و همزيستي مسالمت آميز  با آنها ، كمك كند.

از طرف ديگر گرجستان انتظار دارد كه اتحاديه اروپا بعنوان ميانجيگر توافقنامه آتش بس  ماه اوت 2008 بين گرجستان و روسيه،  فدراسيون روسيه را جهت اجراي قرارداد آتش بس و پايبندي به موازين بين المللي  بيشتر تحت فشار قرار دهد.

6-  همكاري  در منطقه قفقاز جنوبي:

گرجستان با توجه به اهميت توسعه همكاري با همسايگان، با اقدامات سياسي و اقتصادي خود  به توسعه منطقه و تبديل آن به منطقه آرام ، با ثبات و جذاب كمك مي كند.

گرجستان بطور سنتي روابط خوبي با كشور هاي همسايه جمهوري آذربايجان و ارمنستان دارد  و معتقد است كه با رويكرد هاي مشترك مي توان توسعه آتي  منطقه را تامين كرد. در اين راستا  توسعه همكاري منطقه اي و ايجاد حوزه مشترك اقتصادي و بازار  به استقرار صلح و ثبات در منطقه كمك خواهد كرد.  ضمنا قابليت هاي گرجستان در حوزه درياي سياه مي تواند عامل گسترش همكاري باشد.

علي رغم اختلافات موجود؛ سه كشور قفقاز جنوبي مي توانند همكاري منطقه اي در زمينه مبارزه با تروريسم، جرايم سازمان يافته و قاچاق مواد مخدر گسترش دهند و برنامه هاي مشترك براي حفظ محيط زيست اجرا كنند. اينگونه همكاري ها مي تواند  به توسعه همكاري اقتصادي و توسعه گفتگو هاي سياسي بين كشور هاي منطقه كمك كند.

لاينحل ماندن مناقشه قره باغ امنيت كشور هاي منطقه را تهديد مي كند. لذا گرجستان  از حل مسالمت آميز اين مناقشه با مشاركت فعال جوامع بين المللي حمايت مي كند.

گرجستان خواستار توسعه همكاري اقتصادي و تجاري با آذربايجان و ارمنستان است. اجراي طرح هاي بزرگ اقتصادي براي تثبيت امنيت نيز ضروري مي باشد و مي تواند منجر به تحكيم اعتماد و شكل گيري مناسبات پايدار تجاري گردد.

روابط گرجستان با جمهوري آذربايجان به روابط استراتژيك تبديل شده است. طرح هاي مشترك انرژي، حمل و نقل و ارتباطات نقش موثري در توسعه دو كشور ايفا مي كند. طرح خط راه آهن «باكو- تفليس- قارص » يكي از طرح هاي مشترك است كه دو كشور به وسيله آن مي توانند نقش ترانزيتي خود در منطقه را افزايش دهند و به شبكه بين المللي راه آهن بپيوندند. راه اندازي خط راه آهن «باكو- تفليس- قارص» به توسعه روابط اقتصادي  بين شرق و غرب  كمك كرده و موجب  نزديك شدن گرجستان به حوزه اروپا خواهد شد.

«باكو- تفليس- جيهان» ، «باكو- سوپسا» و «باكو- تفليس- ارزروم» سه طرح مهم انرژي است كه علاوه بر جنبه اقتصادي آن  به تثبيت امنيت در منطقه نيز كمك مي كند. گرجستان و جمهوري آذربايجان همچنين درصدد عملي شدن طرح هايی مثل « نابوكو»، «جريان سفيد»، «كوريدورحمل و نقل نفت یورو آسيا»‌  و «اگري» (Azerbaijan-Georgia-Romania Interconnector Project)  هستند تا منابع انرژي كشور هاي آسياي ميانه و آذربايجان  با استفاده از قابليت هاي ترانزيتي گرجستان و آذربايجان  به بازار هاي جهاني منتقل شود.

گرجستان در زمينه هاي سياسي، امنيتي و روند همگرايي با نهاد هاي یورآتلانتيك نيز با جمهوري آذربايجان همكاري مي كند. همكاري دو كشور در چارچوب اتحاديه گوام نيز حائز اهميت است.  مشاركت آذربايجان در برنامه «مشاركت شرقي» اتحاديه اروپا و برنامه«مشاركت براي صلح »‌ ناتو  به هماهنگ شدن منافع دو كشور و اتخاذ مواضع مشترك كمك مي كند.

گرجستان همكاري نزديكي با ارمنستان در تمامي زمينه ها دارد. گرجستان معتقد است كه توسعه روابط حسنه و گسترش همكاري فیمابین گرجستان و ارمنستان مي تواند منافع متقابل را تامين كرده روابط سنتي دو كشور را توسعه دهد.  

گرجستان درصدد گسترش همكاري هاي اقتصادي با ارمنستان است. همكاري دو كشور در بخش هاي مختلف از جمله تجارت، حمل و نقل و گردشگري موجب افزايش مناسبات فيمابين خواهد شد.

گرجستان از حضور ارمنستان در طرح مشاركت شرقي اتحاديه اروپا حمايت مي كند و خواستار گسترش همكاري اين كشور با ناتو است. گرجستان همچنين خواهان عادي سازي روابط ارمنستان با تركيه  بوده و آماده است به روند عادي سا

پیش قروش استثنایی در تقلیسپیش قروش استثنایی در تقلیس
خبرنامه
با عضویت در خبرنامه از آخرین اطلاعات بازار ملک، از جمله معرفی بهترین موارد جهت خرید، فروش و رهن و اجاره و ... مطلع شوید.